Opowieść o przyimkach, które szukają par

Znacie przyimki? To takie nieodmienne maleństwa stojące przed wyrazami, np.: „w”, „z”, „o”, „na”, „do”, „od”, „przez”, „przed”, „nad”. I te przyimki mają swoje potrzeby: chcą się połączyć w pary! Na przykład z rzeczownikami. Ale nie z byle jakimi, o nie! Taki rzeczownik musi być w odpowiednim przypadku – a nie z przypadku.

 

Przed lub za domem!

Przed lub po szkole?

 

Spójrzmy na powyższe przykłady.

„Przed” lubi się z narzędnikiem (z kim, z czym?), „za” również, ale „po” woli miejscownik (o kim, o czym?). Dlatego powiemy „przed domem”, „przed szkołą”, „za domem”, ale „po szkole”. I wszystko jest OK, dopóki każdy z przyimków jest zaspokojony.

Czasem jednak nam się spieszy i pomijamy jeden z rzeczowników, myśląc, że przyimek będzie zadowolony z czyjejś pary… No nie zawsze!

„Przed” może podzielić się z „za” swoim „domem”, bo wzajemnie się lubią i mają te same potrzeby: pragną narzędnika.

Niestety „przed” nie lubi „szkole”, mimo że to partner „po”, z którą się przyjaźni. „Przed” dogaduje się z narzędnikiem, a „po” z miejscownikiem, dlatego nie można „przed” oddzielić od „szkołą”, bo będzie mu smutno. A nie chcemy na świecie smutnych przyimków!

 

Przed domem lub za nim

Przed szkołą lub po niej

 

Co więc robić, jeśli już koniecznie musimy pozbawić kogoś pary i nie zawsze mamy dla niego odpowiednie towarzystwo? Odezwijmy się do zaimków! Zaimek zajmie się pocieszaniem przyimka podczas nieobecności jego rzeczownika. (Lub oczywiście innego wyrazu, z którym akurat przyimek jest w związku). O właśnie tak:

przed domem lub za domem → przed lub za domem → przed domem lub za nim

przed szkołą lub po szkole → przed lub po szkole → przed szkołą lub po niej

 

I wszyscy będą żyć długo i szczęśliwie… :)

 


 

↓ Jeśli masz pytanie, zadaj je w komentarzu pod tym tekstem! ↓

Ula Łupińska

Dzięki za przeczytanie tekstu! Jeśli Ci się podobał, udostępnij go na Facebooku :) I czekam na Twój komentarz pod tekstem!

  • Justyna

    „Niestety «przed» nie lubi «szkole»” – ależ lubi, w słowie „przedszkole” ;)
    Ciekawie napisany tekst!

    • Haha, wiedziałam, że w końcu ktoś to zauważy!

      PS Przepiękne cudzysłowy (i półpauza) :)

      • Justyna

        Dziękuję, starałam się :)

    • Też miałam takie skojarzenie he he przedszkole :p

  • Troska o szczęśliwe życie uczuciowe przyimków jest wzruszająca <3 I szczerze mówiąc,tak z głowy bym powiedziała, że przykład ze szkołą jest w porządku, bo wystarczy, że przypadek rzeczownika pasuje do tego przyimka, który go bezpośrednio poprzedza. No to teraz musisz jeszcze wyjaśnić. Czy tak samo jest też w zdaniach, kiedy funkcję podmiotu pełnią dwa rzeczowniki o różnych rodzajach połączone przyimkiem. Np. "Dzieci i dorośli jedli" – kiedy forma rzeczownika pasuje do poprzedzającego go słowa, a same dzieci by jadły? Im więcej człowiek wie, tym więcej odkrywa, że nie wie.